Mdina Malta: dé meest complete reisgids met unieke tips voor deze bijzondere stad!

De eerste indruk van Mdina krijg je nog vóór je een stap in de stad hebt gezet. Want als jij deze ommuurde stad betreedt, doe je dat via de indrukwekkende Vilhena Gate, een barokke stadspoort die niet alleen toegang geeft tot de ‘stille stad’, maar ook even het gevoel oproept dat je in een middeleeuws verhaal bent beland. En dat is niet alleen gevoel: deze poort is letterlijk het decor geweest van een fantasiewereld. Game of Thrones-fans zullen ‘m direct herkennen: de Vilhena Gate figureerde als toegangspoort tot King’s Landing. Zelfs als je geen enkele aflevering hebt gezien, is het een magische plek. De massieve zandkleurige stenen, de brug over de voormalige slotgracht en de paardenkoets die je soms over de brug ziet rijden, dit moet je gewoon gezien hebben!

De poort uit Game of Thrones is ontworpen door Charles François de Mondion en gebouwd in de achttiende eeuw, toen Malta onder leiding stond van de Orde van Sint-Jan. Wat bijzonder is: tot op de dag van vandaag is dit de enige toegangsweg tot Mdina. Auto’s mogen er niet in, behalve een handjevol bewoners met ontheffing. Daardoor blijft het er rustig en puur. Geen claxons, geen uitlaatgassen. Alleen voetstappen en af en toe het getrappel van een paard, precies zoals het vroeger hier aan toe ging! Neem de tijd om de poort ook van de buitenkant te bewonderen. Vanaf de lagergelegen tuinen zie je pas echt hoe indrukwekkend ze is opgebouwd. En als je de stad verlaat, draai dan nog één keer om. Want eerlijk: deze stadspoort is niet zomaar een doorgang, het is bijna een stukje theater te noemen. Het gordijn dat opengaat voor een wandeling door de geschiedenis, of, als je wil, door de wereld van fantasie.

Kijk bij het oversteken van de stenen brug eens goed naar de stenen leeuwen: ze houden wapenschilden vast, en boven de poort prijkt het wapen van grootmeester António Manoel de Vilhena met een Latijnse inscriptie. Hij liet de stadsingang in 1724 helemaal vernieuwen! Wat bijna iedereen mist: de oude middeleeuwse ingang lag een paar meter verderop, rechts van de huidige poort. Die werd dichtgemetseld toen de binnenplaatsen erachter plaatsmaakten voor het Vilhena-paleis, en de omtrek ervan zie je nog steeds in de muur. Leuk speurwerk dus!

Ben je eenmaal onder de boog door, kijk dan even achterom. Aan de binnenkant van de poort kijken drie beschermheiligen van Malta op je neer: Sint-Paulus, Sint-Publius en Sint-Agatha, elk met een palmtak in de hand als teken van hun martelaarschap. Je loopt er zo aan voorbij, en dat zou echt zonde zijn!

Midden in het historische doolhof van Mdina doemt plots een indrukwekkend barok bouwwerk op: de St. Paul’s Cathedral. Met haar sierlijke gevel, twee klokkentorens en warmgele zandstenen straalt de kathedraal een bijna serene kracht uit. Dit is niet zomaar een kerk, dit is het spirituele en architectonische anker van de oude hoofdstad van Malta. Volgens de overlevering staat de kathedraal precies op de plek waar de Romeinse gouverneur Publius in het jaar 60 na Christus de apostel Paulus zou hebben ontvangen. Die gebeurtenis markeerde het begin van het christendom op het eiland. De oorspronkelijke kerk die hier stond, werd verwoest bij de aardbeving van 1693. Wat je nu ziet, is het resultaat van een complete heropbouw in 1702, naar ontwerp van de Maltese architect Lorenzo Gafà, die met dit ontwerp zijn meesterwerk afgeleverd.

Van buiten is de St. Paul’s Kathedraal statig maar ingetogen. Maar zodra jij naar binnen gaat, betreed je een totaal andere wereld. Achter de zware deuren ontvouwt zich een explosie van barokke pracht: kleurrijke fresco’s op het plafond en de koepel, een altaar met elementen uit de oorspronkelijke kerk, en vloeren die als een kunstwerk aanvoelen, ingelegd met marmeren grafstenen, wapenschilden en symboliek. Onder die vloer liggen crypten en gedenkplaatsen, die een glimp geven van de diepe geschiedenis die hier rust. Het licht dat door de glas-in-loodramen valt, zorgt voor een bijna dromerige sfeer, terwijl de galm van een klokkenspel de St. Paul’s Kathedraal nóg bijzonderder maken.

De bijbehorende schatkamer en het museum aan de overkant zitten samen met de kathedraal in één combiticket, dat in 2026 €15 kost (60-plussers en studenten betalen €10, kinderen onder de 12 gratis), en ze zijn absoluut de moeite waard als je meer wilt zien van religieuze kunst en eeuwenoude documenten. Zelfs als je normaal geen kerken bezoekt (zoals wij doorgaans), heeft St. Paul’s Cathedral iets bijzonders. De combinatie van stilte, geschiedenis, kunst en licht werkt bijna hypnotiserend. En sta je hier tijdens het gouden uur, net voor zonsondergang, dan lijkt het hele plein rondom de kathedraal even op te lichten. Mdina is mooi, maar hier klopt het echt! Bestel direct jouw combiticket voor de kathedraal van St. Paul & het museum van Mdina via deze link.

De kathedraal bewonder je eigenlijk het best eerst van buiten de stad! De achthoekige koepel, die pas in 1705 helemaal af was, steekt samen met de twee klokkentorens hoog boven de daken van Mdina uit en is daardoor al van ver over het platteland te zien. Rijd of wandel je richting Rabat, houd dat silhouet dan maar eens in de gaten.

Recht tegenover de imposante St. Paul’s Cathedral, aan het rustige Archbishop’s Square, kun je het Cathedral Museum bezoeken. Eigenlijk is het gebouw zelf al een bezienswaardigheid op zich. Gebouwd in het begin van de 18e eeuw als seminarie onder bisschop Paul Alphéran de Bussan, ademt het barok in elke steen en boog. Maar stap je eenmaal naar binnen, dan begint pas echt de verrassing kunnen we je vertellen, maar waarom?

Nou, binnen wacht een indrukwekkende collectie religieuze én wereldlijke kunst, met stukken die teruggaan tot de 14e eeuw. De museumzalen zijn ruim, met hoge plafonds en zacht gefilterd licht dat perfect past bij de rust van Mdina. Wat het museum zo bijzonder maakt, is de enorme variatie in de collectie: van eeuwenoude manuscripten en pauselijke zegels tot Egyptische amuletten, Romeinse munten en meesterwerken van Maltese schilders als Francesco Zahra en Stefano Erardi. Een absoluut hoogtepunt is de vaste collectie met ruim 80 originele gravures en houtsneden van Albrecht Dürer, een naam die je eerder in musea in Duitsland of Oostenrijk zou verwachten dan in een verstild stadje op Malta. Toch hangen ze hier, veilig achter glas, en in uitstekende staat.

Ook de eerste verdieping is het waard om even de tijd voor te nemen. Je vindt er barokke altaarstukken, werken van Mattia Preti en Maximilian Caffi, en verrassend veel kunst van internationale én lokale meesters. Elke zaal voelt als een intieme tijdcapsule, waarbij je stukje bij beetje het religieuze en culturele verhaal van Malta binnenstapt, erg indrukwekkend! En voor slechts €15 krijg je toegang tot zowel de kathedraal als het museum, en dat is, eerlijk gezegd, een koopje voor wat je te zien krijgt. Zeker op warme dagen is het een heerlijke plek om de drukte buiten even te laten voor wat die is en je te verliezen in fresco’s, boekbanden, goudbrokaat en Dürer’s strakke lijnen. Bestel direct jouw combiticket voor de kathedraal van St. Paul & het museum van Mdina via deze link.

Op de begane grond wacht een van de leukste verrassingen van het museum: Petronilla, de oudste klok van Malta! Deze bronzen klok werd in 1370 in Venetië gegoten en hing eeuwenlang in de toren van de oude middeleeuwse kathedraal. Hij doorstond zelfs de aardbeving van 1693, die de rest van die kerk verwoestte. Pas in 2008 werd hij voorzichtig uit de klokkentoren gehaald, en nu sta je er in de klokkenzaal gewoon oog in oog mee.

En wist je dat het oude seminarie pas sinds 1969 officieel als museum openstaat? Daarvoor werd er in het gebouw gewoon gestudeerd en gewerkt. Neem dus rustig de tijd voor beide verdiepingen, want hier zie je in één middag eeuwen kerkgeschiedenis bij elkaar, heerlijk!

In een stad waar de meeste historische panden nog altijd bewoond worden, is Palazzo Falson een zeldzame kans om écht binnen te kijken. Deze middeleeuwse villa aan het einde van Triq Villegaignon ziet er van buiten al indrukwekkend uit, maar het is pas als je de binnenplaats op stapt, met z’n sierlijke renaissancetrap en geplaveide hofje, dat je beseft hoeveel karakter dit huis heeft behouden. Geen statig paleis dat zijn ziel verloren is aan vitrinekasten, maar een woning die nog altijd voelt als thuisbasis van een markante persoonlijkheid, want dat was het ook. Palazzo Falson was namelijk jarenlang het privéverblijf van Olof Gollcher, kunstverzamelaar, filantroop en een man met een onmiskenbaar eigen smaak. Dankzij hem is het huis vandaag een museum met maar liefst zeventien rijk ingerichte kamers, die je met een audiogids op eigen tempo ontdekt. Je loopt via de keuken en kapel langs zijn slaapkamer, de eetkamer, en natuurlijk zijn indrukwekkende bibliotheek, een kamer vol antieke boeken en oosterse tapijten, die eruitziet alsof de eigenaar elk moment binnen kan stappen met een sigaar en een glas cognac.

Overal zie je objecten waar een verhaal aan kleeft: schilderijen, meubels, wapens, sieraden en stukken uit verre landen. Eclectisch? Absoluut. Maar dat maakt het juist boeiend. Dit is geen doorsnee kunstcollectie, dit is een huis dat tot de nok toe gevuld is met een leven vol passies en vondsten. Boven wacht nog een verrassing: Café Gustav, een kleinschalig dakterras waar je met zicht op de stadsmuren en de daken van Mdina kunt nagenieten. Zeker op warme dagen is dit een fijne plek om je bezoek af te sluiten met iets fris! Palazzo Falson is geen groot museum, maar het is wél een plek die blijft hangen. Je ziet niet alleen hoe de adel hier ooit leefde, je voelt het ook. En dat maakt het een van de meest bijzondere plekken binnen de muren van Mdina, en een bezoek meer dan waard. Meer informatie en openingstijden vind je op palazzofalson.com.

En die markante bewoner? Kapitein Olof Frederick Gollcher (1889 tot 1962) was kunstenaar, soldaat, verzamelaar en weldoener in één. In 1927 kocht hij het palazzo samen met zijn moeder, en hij bleef er wonen tot aan zijn dood. Daarom voelt het huis nog altijd zo persoonlijk aan, alsof hij net even de deur uit is!

Na zijn overlijden zorgde de stichting Fondazzjoni Patrimonju Malti voor de restauratie en opende zij het huis voor publiek. Let tijdens je rondgang vooral op het zilverwerk, want Gollcher verzamelde objecten van de vijftiende tot de twintigste eeuw uit heel Europa en het Middellandse Zeegebied. Zo vind je naast elkaar meubels, harnassen, munten, waaiers en glaswerk, echt een schatkist!